Evet, İsrail'e ve bölgedeki ABD askeri üslerine yönelik füze saldırıları son dönemde (özellikle Şubat sonu - Mart 2026 başı itibarıyla) oldukça yoğun yaşanıyor. Bu saldırılar, ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'dan itibaren İran'a karşı başlattığı büyük çaplı hava/missile saldırılarına (rejim değişikliği, nükleer ve balistik füze programını hedef alma amacıyla) İran'ın misilleme olarak düzenlediği saldırılar.
Durum özeti (Mart 2026 ortası itibarıyla):
Durum özeti (Mart 2026 ortası itibarıyla):
- İran, Devrim Muhafızları (IRGC) aracılığıyla "Gerçek Vaat 4 Operasyonu" gibi isimlerle onlarca dalga halinde füze ve drone saldırıları yapıyor.
- Hedefler: İsrail (Tel Aviv, Haifa, Kudüs civarı dahil sirenler ve patlamalar rapor ediliyor), Katar'daki Al Udeid (ABD'nin en büyük üssü), Bahreyn'deki 5. Filo karargahı, Kuveyt'teki üsler (Camp Arifjan, Al-Udairi helikopter üssü), Suudi Arabistan'daki Prince Sultan Hava Üssü, Ürdün, BAE, Irak ve diğer Körfez ülkelerindeki ABD üsleri/tesisleri.
- Saldırılarda balistik füzeler (Fettah, Hayberşıken, Khorramshahr, Kadir vb.) ve drone'lar kullanılıyor.
- ABD askerleri: 7-9 arası ölü (çoğunlukla Kuveyt ve Suudi Arabistan'daki saldırılarda), 100-150 civarı yaralı. (Örn: Mart başı Kuveyt'te 6 rezerv asker öldü, başka bir saldırıda 1 asker daha.)
- İsrail'de: 13-18 ölü (çoğunlukla sivil), 2300+ yaralı (enkaz, şarapnel vs. kaynaklı). Birçok füze Iron Dome tarafından intercept ediliyor ama bazı enkazlar ve isabetler oluyor.
- Diğer ülkeler/üsler: Körfez ülkelerinde (Ürdün 14 yaralı, Azerbaycan 4 yaralı, Bahreyn'de binalar hasarlı ama sivil ölümler sınırlı), Irak ve diğer yerlerde yerel kayıplar var ama detaylı rakam az.
- İran tarafında ise kendi topraklarındaki ABD-İsrail saldırılarından yüzlerce-1000+ ölü (askeri + sivil) rapor ediliyor.
ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmanın (28 Şubat 2026'dan beri süren) ekonomik etkileri, özellikle enerji piyasaları üzerinden küresel çapta hissediliyor. Çatışma, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması veya büyük ölçüde tıkanması, İran'ın petrol tesislerine yönelik saldırılar, Körfez ülkelerindeki üretim kesintileri ve nakliye riskleri nedeniyle enerji arzında ciddi daralma yarattı. Bu, son yılların en büyük enerji şoklarından biri olarak görülüyor.Petrol ve Enerji Fiyatları (En Büyük Etki Alanı)
- Brent ham petrol fiyatı: Çatışma öncesi ~70-75 $/varil seviyesindeyken, Mart başından itibaren hızla yükseldi. Zirve noktalarında 120 $/varil'e yaklaştı (bazı raporlarda 119-120 $ görüldü), şu an (11 Mart 2026 itibarıyla) dalgalı seyirde 90-105 $/varil bandında (son günlerde Trump'ın "savaş yakında bitebilir" açıklamalarıyla gerileme yaşandı ama riskler devam ediyor).
- WTI (ABD ham petrolü) de benzer şekilde 100-119 $ aralığına çıktı.
- Doğal gaz fiyatları Avrupa ve Asya'da %100'e yakın artış gösterdi.
- Neden bu kadar sert? Hürmüz Boğazı'ndan günlük ~20 milyon varil petrol ve küresel LNG'nin %20'si geçiyor. Boğaz trafiği neredeyse durdu, tanker navlun ücretleri 4-5 kat arttı (VLCC'ler için günlük 450.000 $'a çıktı). İran, Kuveyt, Irak, Suudi Arabistan ve BAE'de üretim ~6-7 milyon varil/gün düştü. Bu, küresel arzın %15-20'sini etkiliyor.
- Küresel borsalarda sert satışlar: Dow Jones, S&P 500, Nasdaq ve Avrupa borsaları %1-4 arası düştü (örneğin Dow 400+ puan geriledi). Asya piyasaları daha sert etkilendi.
- Riskten kaçış: Hisse senetleri genelinde düşüş, altın fiyatları yükseldi (ons başına 5.000 $+ seviyeler).
- Savunma ve enerji şirketleri kazandı (Exxon, Chevron, Lockheed Martin gibi hisseler yükseldi).
- Genel etki: Enflasyon korkusuyla faiz indirim beklentileri azaldı, merkez bankaları (Fed, ECB) daha temkinli hale geldi.
- Enflasyon artışı: IMF tahminlerine göre her %10'luk kalıcı petrol artışı küresel enflasyonu ~0.4 puan, büyümeyi ~0.1-0.2 puan düşürüyor. Uzun sürerse stagflasyon (yüksek enflasyon + düşük büyüme) riski var.
- Büyüme yavaşlaması: Küresel büyüme beklentileri aşağı çekildi (IMF 2026 için 3.3% öngörüyordu, şimdi revizyon bekleniyor). Enerji ithalatçısı ülkeler (Avrupa, Asya, Türkiye gibi) daha çok etkileniyor.
- Ulaşım ve turizm: Körfez hava sahası kapanmaları binlerce uçuş iptal etti, Emirates gibi havayolları büyük kayıp yaşadı. Nakliye maliyetleri arttı, tedarik zincirleri bozuldu.
- Bölgesel etkiler: İran ekonomisi ağır darbe aldı (GDP %10+ düşüş mümkün). İsrail ve Körfez ülkeleri kısa vadede %1 civarı daralma yaşayabilir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Lütfen beğendiğiniz konulara yorumlar yazarak, diğer kullanıcıların takip etmesinde yarar sağlayınız
Hürriyet gazetesi, Milliyet gazetesi, Sabah Gazetesi, Posta gazetesi, Posta gazetesi, Habertürk gazetesi, Zaman gazetesi, Vatan gazetesi, Taraf Gazetesi, Radikal gazetesi, Cumhuriyet gazetesi, Türkiye gazetesi, Akşam gazetesi, Star gazetesi, Bugün gazetesi, Takvim gazetesi,Sözcü gazetesi, Yeni Şafak gazetesi, Aydınlık gazetesi, Yeniakit gazetesi, İnternetspor gazetesi, Fanatik gazetesi, Yurt gazetesi, Dünya Gazetesi
Meteoroloji,Hava Durumu,Hava Tahmini